Van ambitie naar samenhang
Digitalisering raakt de onderwijskwaliteit, kansengelijkheid, basisvaardigheden van medewerkers en leerlingen, ieders veiligheid, manier van toetsing, de werkdruk, professionele ontwikkeling en bestuurlijke verantwoording.
Nu is veelal de vraag die we horen in gesprekken: hoe organiseer je digitalisering zó dat het werkt in de dagelijkse praktijk van de onderwijsinstelling?
Aan ambitie ontbreekt het meestal niet. In gesprekken met onderwijsinstellingen horen wij steeds vaker dat de uitdaging vooral zit in de samenhang van alle losse onderdelen. Beleid, techniek, beheer, gebruik en gedrag moeten beter op elkaar aansluiten. Niet als losse onderwerpen om aan te pakken, maar als onderdelen van één digitale basis die het onderwijs ondersteunt. Dat vraagt niet om projectplannen, het vraagt om uniforme samenwerking. Op de agenda mag de volgende fase staan: samenhang, eigenaarschap en uitvoerbaarheid. Lees verder hoe je dit kunt realiseren.
Een jaar Digitaal Innovatie Programma
Om te weten hoe je samenhang creëert, eigenaarschap bewerkstelligt en uitvoerbaarheid concretiseert, kijken we even kort terug dit jaar.
Binnen het Digitaal Innovatie Programma voerden we het afgelopen jaar verkennende gesprekken en organiseerden we inspiratiesessies voor onderwijsorganisaties over hun digitale ambities, de knelpunten en mogelijke vervolgstappen. Die gesprekken waren waardevol, juist omdat ze verder gingen dan techniek. Natuurlijk ging het over veilige werkplekken, cloud omgevingen, identity management, applicaties en beheer. Maar de meest interessante vragen die op tafel kwamen, hebben betrekking op een ander niveau:
-
Hoe houden we digitalisering werkbaar voor mensen die al veel taken op hun bord hebben liggen?
-
Hoe zorgen we dat digitale geletterdheid niet ’iets extra’s’ wordt beschouwd, maar onderdeel is van ons goede onderwijs?
-
Wie is eigenaar van het AI-beleid?
-
Hoe maken we IBP aantoonbaar zonder dat het een papieren exercitie blijft?
-
Hoe betrekken we het bestuur, de schoolleiding, IT-ers, docenten en ondersteunende teams bij de gekozen koers?
Wat ons ook opviel: Veel onderwijsinstellingen zijn verder dan ze zelf denken. MFA staat aan, devices zijn beschikbaar, cloud-omgevingen zijn opgebouwd, leveranciersafspraken zijn gemaakt en de eerste richtlijnen voor gebruik van AI ontstaan.
Doordat de basis op veel plekken staat, komt de volgende vraag scherper naar voren: Klopt het geheel nog? Want een losse maatregel is iets anders dan een samenhangende aanpak. Een beleidsdocument is iets anders dan gedrag in de praktijk. En een nieuwe tool is iets anders dan duurzame verandering in het onderwijs. Herken je dit?
Die beweging, van losse initiatieven naar samen organiseren vormt wat ons betreft de kern van de volgende fase van digitalisering in het onderwijs. Het ontbreekt instellingen meestal niet aan ambitie. De uitdaging zit vooral in de vertaling van beleid naar eenduidige uitvoering in de praktijk.
Digitalisering is volwassen geworden
Wie naar de sector kijkt, ziet een positieve ontwikkeling. Digitalisering wordt steeds minder behandeld als een apart ICT-thema en steeds vaker als onderdeel van de bredere onderwijsstrategie. Dat is winst. Digitale middelen worden beoordeeld op beschikbaarheid en op hun bijdrage aan leren, lesgeven, organiseren en samenwerken.
Tegelijkertijd maakt deze stap naar volwassenheid het digitaliseringsvraagstuk complexer. Want zodra digitalisering onderdeel wordt van onderwijsbeleid, raakt het veel meer personen, rollen en hun verantwoordelijkheden.
Daarom is de roadmap voor digitalisering niet meer iets wat één afdeling kan uitvoeren. De meest succesvolle vervolgstappen ontstaan wanneer onderwijs, IT, informatiebeveiliging, privacy-officer, het bestuur en de gebruikers samen optrekken.
De juiste digitale keuzes zijn duurzaam als ze bestuurlijk gedragen worden, technisch geborgd zijn én praktisch uitvoerbaar is door de medewerkers. Ons advies is om projectplannen op te stellen en stem de meetbare doelen per plan met elkaar af. Evalueer vervolgens elk onderdeel met elkaar door het resultaat in de praktijk te delen.
Heb je de wens om eens met elkaar te sparren over het bovenstaande? Stuur mij een e-mail en ik neem contact met je op.
